Gerra txikia

captura-de-pantalla-2016-12-01-a-las-22-16-43
Neronek egindako argazkia, Pausuko pilotalekuan, Bidasoa ibaiaren bazterrean.

Gerra txikia plazaratu nuenean, testu hau prestatu nuen aurkezpen ekitaldi solemnerako, gero han irakurri ez nuena (beti egiten dudan zerbait da, testua alferrik idaztearena). Bihar hilak 2, ostiralarekin, 18:30etan Hendaiako mediatekan egingo dugun liburuaren inguruko hitzaldia dela-eta, ostera, testua berreskuratu dut, jakinminez, edo akaso liburua pittin bat freskatzeko, eta testuarekin harritu samarturik geratu naiz, liburuari buruz inoiz inon esan ez ditudanak aurkitu ditudalako, traumari eta haurtzaroari buruz. Hauxe da testua:

“Herri txikia da geurea. Eta txikitasunaren aje guztiak ditu. Hemendik kanpora inork ez gaitu ezagutzen. Orson Wellesen aspaldiko dokumental hura baizik ez daukagu, dantzariak eta pilotariak erakusten zituen hura, munduari bagarela azaltzeko, demostratzeko. Izan da geure aditz klabea.

Hain da txikia geure herria, gerrak ere oso txikiak baitira hemen. Hain dira txikiak, eze gerra ere ezin baitakieke deitu. Pentsa zein gerra txikiak diren, egon direnik ere ukatzen baitigute.

Gerra? Zuek ez dakizue zer den gerra.

Zein ezberdina den, ordea, errealitatea, egunkariek erakusten dutenaren aldean.

Errealitatean, izan ere, gerta dakizuke, unerik ezustekoenean, gerra zure etxean agertzea ate joka. Hori beti gertatzen baita ezustean. Eta ezustekoen aurrean beti daude bi erantzun, bata berehalakoa, egoerari aurre egiten laguntzen dizun hori, eta bestea urteetan eta urteetan mamitzen joaten dena, zure nortasunean dagoena txertatuta, medikuek trauma esaten dutena, eta zuk agian ideologia esaten diozuna.

Zein da, izan ere, traumaren eta ideologia esaten dugun horren arteko zinezko aldea, baldin eta badago? Akaso ez ote gara minak egiten gaituena? Eta akaso ez ote dira besteak ere, geure minak egiten dituena?

Gerrak geure etxeko atea jotzen duenean harrituta geratzen gara, geure mundua suntsitzen hasten delako inor horretaz ohartu gabe. Ez dago gainbeheraren kronika egingo duen kazetaririk gerra etxe barruan daukan familiarentzat. Zeren eta txikizioa ez baita une batetik bestera gertatzen, ez bada ezarian, uneka, eta erremediorik gabe.

Gerra beti kontatu da hildakoen estatistiken bidez. Badirudi gerrak uzten dituen ondorio bakarrak zenbaki solte batzuk besterik ez direla. Baina zenbaki horiek pisu handi daukate bizirik geratzen direnentzat. Hildakoek baino gehiago sufritzen dute bizirik geratzen direnek. Batetik joandakoen absentzia kudeatu behar dutelako, eta bestetik ez dakitelako biziraun ahal izango duten.

Baina horiek egunkarietatik eta kronika ofizialetatik kanpo geratzen diren kontuak dira beti. Eta zein da nobelagilearen desafioa, ezkutuan gorderik dagoena azaltzea ez bada?

Bizitza ororen asmoa da bizitzeko arrazoi bat topatzea, eta arrazoi horren gauzagarritasuna desafioan jartzea. Ametsak kunplitzea, alegia. Dena da egingarri, hasieran, heriotzaren ideia zera lauso bat bezala ageri denean. Heriotza ekuazioan agertzen denean, ordea, ametsen tamaina erreala agertzen zaigu begien aurrean, ametsen ezinezkotasun mingarri hori, eta ametsa jausten da orduan, bizitzak jatorrian zeukan errelato zentzuzkoarekin batera.

Ametsik gabe, bizitza delirio bat da. Biziraute soil bat. Pasio zaharren hanpatze infamea, maitasunaren exaltazio groteskoa, nihilismoa, galera. Edo bestela, zinismoa, egozentrismoa eta hazirako itzulera, umetze txepel etengabea.

Gerra bizitzako haurra, ametsik gabe handitzen da, heriotzaren ustezko urruneko ortzemuga, harresi gisa ageri zaiolako hazi nahi luketen baina ezin duten begi harrituen aurrean.

Advertisements

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s